Roma, Nicky i Enya tworząc muzykę inspirację czerpią z różnych źródeł – mitologii (celtyckiej, rzymskiej), malarstwa, literatury, różnych miejsc na świecie. Niektóre z tych inspiracji można zaobserwować w starszych teledyskach.

Ponieważ ciekawostek dotyczących inspiracji muzycznych w muzyce Enyi jest bardzo dużo, postanowiłem podać tylko krótkie notki zawierające najważniejsze informacje o poszczególnej ciekawostce. Zainteresowanych szerszą wiedzą zapraszam do poszperania po książkach, Internecie i innych źródłach.

Alfa Centauri – gwiazda wielokrotna w gwiazdozbiorze Centaura. Jest trzecią pod względem jasności gwiazdą widoczną na nocnym niebie. Układ Alfa Centauri zawiera gwiazdy położone najbliżej Ziemi (prócz Słońca) i najbliższą planetę pozasłoneczną.
alfa centauriWarto zaznaczyć, że gwiazdozbiór Centaura jest wielką konstelacją. Jej kształt przypomina centaura owijającego przednie i tylne nogi wokół Krzyża Południa.

Amarantine/Amaranthine/Amaranth – po polsku – amarant, inaczej szkarłat wyniosły. Gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych. Pochodzi prawdopodobnie z Ameryki Środkowej. Obecnie uprawiany jest w wielu rejonach świata.
AmarantineZ mitologii – grecka bogini łowów, zwierząt, lasów, gór i roślinności używała amarantu jako rośliny o właściwościach leczniczych. Kwiat ten był symbolem nieśmiertelności, dlatego wykorzystywano go do udekorowania wizerunku bogów greckich.
Piosenka Amarantine opowiada o wiecznej miłości.
Warto zwrócić uwagę, że amarant pojawił się w tekście piosenki Flora’s Secret. Jednak pisownia była inna – amaranthine.

Ariel (z hebr. Lew Boży) – anioł. Opisany jest w Starym Testamencie i w Księdze Izajasza. Oznacza Jerozolimę, miasto wzmocnione pomocą Boga.

Babilon (w tłumaczeniu brama bogów) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad rzeką Eufrat. Dawna stolica Babilonii. Pierwsza wzmianka o Babilonie pochodzi z czasów panowania Szar-kali-szarri, króla Akadu z XXIII wieku p.n.e. Babilon obecnie znajduje się w granicach administracyjnych Iraku.
Warto zaznaczyć jako ciekawostkę, że w Babilonie zmarł Aleksander Wielki (323 rok p.n.e.). Zamierzał on uczynić miasto stolicą swojej uniwersalnej monarchii.

Bali – indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich. Położona jest w łańcuchu wysp: od Jawy (na zachodzie) oddzielona jest cieśniną Bali, a od wyspy Lombok (na wschodzie) cieśniną Lombok.

Bard – celtycki poeta i pieśniarz. Spotykany był od XI do XVII wieku na dworach w Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.
bardW dzisiejszych czasach mianem barda określa się wybitnych poetów lub piosenkarzy, których utwory są dziełami artystycznymi.

Bashō Matsuo (1644-1694) – japoński poeta. Uznany za jednego z najważniejszych pisarzy okresu Edo (okres w historii Japonii, trwający w latach 1603-1868, w którym rzeczywistą władzę sprawowali sioguni z rodu Tokugawa). Ceniony jest za wkład w rozwój haikai (japońska forma poetycka, zwana też haiku lub hokku). Bashō Matsuo jest uznawany za twórcę haikai.
basho matsuoPoeta jak i haikai były inspiracją do skomponowania piosenki Sumiregusa, śpiewanej przez Enyę w całości po japońsku. Piosenka została skomponowana dla japońskiego Panasonic’a i użyta była w reklamie telewizora Viera. Pełna wersja piosenki ujrzała światło dzienne na albumie Amarantine rok później.

Bodiam – czternastowieczny, otoczony fosą zamek (wybudowany w 1385 roku przez Sir Edwarda Dalyngrigge’a) w Wielkiej Brytanii, położony w Robertsbridge w East Sussex.
The Celts 2W XV lub w XVI wieku zamek został zdemolowany prawdopodobnie podczas wojny domowej.
Ciekawostką jest to, że zamek wziął udział w filmie Monty Python i Święty Graal. Widoczny jest w historii Sir Lancelota, a nazwany został Bagnistym Zamkiem.

Boudika/Budyka/Boadicea/Boudicca (22 n.e. – 61 n.e.) – królowa Icenów (plemienia Brytów). Jej imię oznacza Zwycięstwo. W 60 roku n.e. wznieciła powstanie przeciwko Rzymianom.
Powstanie z Boudiką na czele odbywało się w Camulodunum (dzisiejsze Colchester), Londinium (dzisiejszy Londyn) i Verulamium (dzisiejsze St Albans). Różne źródła podają informację, że w tych trzech miastach zginęło w przedziale 50-80 tysięcy Rzymian (głównie kobiety i dzieci).
BoadiceaIstnieją dwie wersje śmierci Boudiki. Pierwsza mówi o samobójstwie Boudiki i jej córek poprzez wypicie trucizny. Natomiast druga – że Boudika wraz ze swoimi córkami po powstaniu próbowały zebrać armię i padły ofiarą epidemii.
Pomnik przedstawiający rydwan z Boudiką i jej dwoma córkami został stworzony w XIX wieku i stoi do dziś przy moście westminsterskim w Londynie.

Cali – miasto położone w zachodniej Kolumbii, w Andach. Mieści się na wysokości 1100 metrów w dolinie rzeki Cauca. Jest stolicą departamentu Valle del Cauca. Cali jest trzecim miastem co do wielkości Kolumbii.

Carnation, Lily, Lily, Rose – jeden z najsłynniejszych obrazów amerykańskiego malarza John’a Singer’a Sargent’a (1856-1925) przedstawiający dwie dziewczynki bawiące się wśród kwiatów z lampami.
On My Way HomeObraz ten był bezpośrednią inspiracją jednej ze scen teledysku On My Way Home. Warto też zwrócić uwagę, że podobne lampy widoczne są też na jednym z obrazów Maxfield’a Parrish’a.

Cebu – wyspa znajdująca się w środkowej części Filipin pomiędzy ciśnieniami Cebu i Tañon. Otacza ją 167 mniejszych wysepek.
Warto zaznaczyć, że na wyspie Cebu znajduje się także miasto o tej samej nazwie. Znajduje się ono na wschodnim wybrzeżu wyspy.

Cú Chulainn – bohater z mitologii irlandzkiej. Opowieści i mity o nim przez wiele wieków były zapomniane, lecz zostały przywrócone przez barda Sechana Torpeista.
chulainnW walce posługiwał się włócznią nazywaną Gae Bulg (“naciętą włócznią”), którą podarowała mu Aífe – wojowniczka z Alby. O jego przygodach opowiadają mity zwane cyklem ulsterskim.

Dora Jessie Saint (1913-2012) – angielska pisarka, która używała pseudonimu artystycznego Miss Read. Autorka książek Miss Clare Remembers (1962) i No Holly for Miss Quinn (1976).

Epona – bogini koni. Jedna z najstarszych i najważniejszych celtyckich bogini. Jej imię powstało od celtyckiego słowa, które oznaczało klacz.
Część uczonych uważa Eponę za przewodniczkę prowadzącą zmarłych do krainy umarłych.
EponaEpona na obrazach i jako rzeźby przedstawiana jest w towarzystwie koni. Często jej atrybutem jest róg obfitości.

Fidżi, Republika Fidżi – państwo wyspiarskie, które znajduje się w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, na wschód od Vanuatu, zachód od Tonga i południe od Tuvalu.

Flora – rzymska boginka wiosny, kwiecia, zieleni. Pod jej pieczą znajdowało się wszystko, co kwitło w lasach, na polach, w sadach oraz w winnicach rozpiętych na słonecznych wzgórzach.
Floras SecretsJej święto – Floralia – obchodzone było wiosną, kiedy cała natura stoi w najwyższym rozkwicie. Domy wtedy były przystrajane kwiatami i zielonymi gałązkami. Ludzie nosili wieńce na głowach i weselili się przy ucztach, muzyce i śpiewie. Święto to zaczynało się 28 kwietnia i trwało do 3 maja.
Od czasów wojen punickich święto połączono z igrzyskami, przedstawieniami cyrkowymi i zabawami ludowymi. Do jednego ze zwyczajów tego święta należał taniec pięknych obnażonych kobiet pokazujących się swoją sztuką przed widownią.
Flora była opiewana przez poetów jako młoda kobieta w sile wiosny i rozbudzonej przyrody. Była też często przedstawiana na obrazach i jako rzeźby – w wieńcu na głowie i z naręczem kwiecia w dłoniach.
Utożsamiano ją później z grecką boginią wiosny i roślin – Chloris, córką Persefony i małżonką Neleusa, syna Posejdona.

Karaiby (Wyspy Karaibskie) – region, w którego skład wchodzi Morze Karaibskie, tamtejsze wyspy (na Morzu Karaibskim) i otaczające ich wybrzeża. Karaiby położone są na południowy wschód od Zatoki Meksykańskiej i kontynentalnej Ameryki Północnej, na wschód od Ameryki Środkowej i na północ od Ameryki Południowej.

Katedra Kościoła Chrystusowego w Dublinie – znana jest również jako Katedra Świętej Trójcy. katedra diecezji Dublin i Glendalough oraz katedra prowincji Dublin, należąca do kościoła Irlandii. Mieści się w Dublinie. Jest jedną z dwóch katedr kościoła Irlandii, po katedrze św. Patryka.
katedra w dublinieW katedrze tej zostały nagrane dwa występy Enyi. Pierwszy – w 1996 roku dla programu Christmas Day in the Morning (BBC) z kolędą Oíche Chiúin (Cicha Noc). Drugi – w 2007 r. – dla programu Happy Xmas Show (telewizja japońska) z piosenką Only Time i kolędą Adeste, Fideles.

Lothlórien (lub Lórien) – fikcyjna kraina z powieści J. R. R. Tolkiena – Władca Pierścieni. Jedno z kolejnych miejsc odwiedzonych przez Drużynę Pierścienia w jej podróży do Mordoru, gdzie główny bohater – Frodo – miał zniszczyć w Górze Przeznaczenia Jedyny Pierścień.
Lothlórien to także tytuł jednego z instrumentalnych utworów Enyi z albumu Shepherd Moons. To właśnie tolkienowska kraina była inspiracją dla Enyi i Nicky’ego do napisania tego utworu.
LothlórienWarto zwrócić uwagę, iż Władca Pierścieni to jedna z ulubionych książek Eithne, do czego przyznała się w jednym z wywiadów nagrywanych przy okazji jej współpracy z Howardem Shorem przy komponowaniu muzyki do ekranizacji pierwszej części Władcy Pierścieni – Drużyny Pierścienia (piosenki May It Be i Aníron).

Maxfield Parrish (1870-1966) – amerykański malarz i ilustrator, uczeń amerykańskiego malarza Roberta Vonnoh’a (1858-1933).
Anywhere Is
The Memory of TreesMaxfield Parrish swoimi pracami sformułował Złotą Erę amerykańskiej ilustracji. Był producentem niemalże 900 dzieł, między innymi kalendarzy, pocztówek i okładek magazynów. Niektóre jego prace są czarno-białe.
Caribbean Blue 1Caribbean Blue 2Niektóre obrazy Parrish’a były inspiracją w twórczości Romy, Nicky’ego i Enyi. Motywy jego prac widoczne są w teledysku Caribbean Blue, Anywhere Is, On My Way Home a także na okładce albumu The Memory of Trees.
Caribbean Blue 3Caribbean Blue 4

Mentmore Towers – dziewiętnastowieczna posiadłość znajdująca się we wsi Mentmore, w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia), leżącej 56km na północny zachód od centrum Londynu.
Only IfW posiadłości tej został nakręcony teledysk Only If…, natomiast warto zwrócić uwagę na fakt, iż posiadłość wystąpiła też w filmach pełnometrażowych, jak np. Batman – Początek, Mumia Powraca.

Morze Koralowe – półotwarte morze na Oceanie Spokojnym znajdujące się przy północno-wschodnich wybrzeżach Australii i południowo-wschodnich wybrzeżach Nowej Gwinei.

Morze Żółte – morze to jest odnogą Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim. Leży na północ od Morza Wschodniochińskiego.

Oisín (wer. polska – Osjan) – w mitologii irlandzkiej syn Fionna mac Cumhaila i Sadb. Największy poeta Irlandii.
Osjan jest ważna postacią cyklu feniańskiego.
oisinNa postaci Oisína James Macpherson wzorował tytułowego bohatera swoich Pieśni Osjana.

Orinoko – rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli, jest także na krótkim odcinku rzeką graniczną z Kolumbią. Wypływa z gór Serra Parima i zatacza półkole wokół Wyżyny Gujańskiej, uchodząc deltą do Atlantyku. Jej długość wynosi 2160km.

Palau, Republika Palau – samorządowe państwo wyspiarskie stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi znajdujące się na Oceanie Spokojnym oraz w Mikronezji ( środkowej części Oceanii).

Peru, Republika Peru – państwo znajdujące się w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Peru jest miasto Lima. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu, zaraz po Brazylii i Argentynie.

Poison Glen – dolina u podnóży góry Mount Errigal (688m) w Irlandii. W dolinie tej znajduje się zbudowany ok. 1830 roku kościół.
How Can I Keep From Singing - Na Laetha Geal MÓigeKościół ten występuje w oficjalnym teledysku How Can I Keep from Singing? oraz widoczny jest w teledysku telewizyjnym Na Laetga Geal M’óige (zrealizowany dla BBC).

Quenya Wysoka Mowa, Starodawna Mowa, język eldariński, elfia łacina – sztuczny język stworzony przez J. R. R. Tolkiena. Językiem tym posługiwano się w Śródziemiu (kontynencie, w którym toczy się akcja legendarium Tolkiena, m.in. Hobbita, Władcy Pierścieni, Silmarillionu).
LoxianTo właśnie sam fakt stworzenia języka Quenya był inspiracją dla Romy Ryan do stworzenia własnego języka – Loxian, który zadebiutował na albumie Amarantine (2005 rok), a powrócił na albumie z 2015 roku – Dark Sky Island.
Roma Ryan jest także autorką książki Water Shows the hidden Heart, w której dokładnie opisuje genezę języka oraz pracę nad albumem Amarantine.

Sark – czwarta co do wielkości wyspa położona na kanale La Manche, która należy do archipelagu Wysp Normandzkich. Wyspa nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa ani Unii Europejskiej.
Dark Sky IslandSark była główną inspiracją Romy, Nicky’ego i Enyi przy komponowaniu i nagrywaniu albumu Dark Sky Island.

Stonehenge – jedna z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, która pochodzi z epok neolitu i brązu. Położony jest 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Jego budowa trwała od 2950 roku p.n.e. i trwała do ok. 1600 roku p.n.e.
Evening FallsStonehenge najprawdopodobniej związany był z kultem Księżyca (kobiety) i Słońca (mężczyzny). Składa się z wałów ziemnych otaczających duży zespół stojących kamieni. Obiekt ten został wpisany w 1986 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Św. Patryk (ur. ok 385-389 r., zm. w 461r.) – biskup i apostoł Irlandii, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, misjonarz i organizator życia religijnego w Irlandii.
swiety patrykŚw. Patryk jest patronem Irlandii i Nigerii. Na Zachodzie uważany także jest za patrona fryzjerów, bednarzy, kowali, górników, inżynierów, upadłych na duchu, a także za opiekuna zwierząt domowych.
Jego Święto obchodzone jest 17 marca.

The Lady of Shalott – obraz brytyjskiego malarza John’a William’a Waterhouse’a (1849-1917) przedstawiający jedną z bohaterek mitu o królu Arturze i Rycerzach Okrągłego Stołu – Elaine z Astolat, zwaną Panią z Shalott.
The Celts 1Mieszkała w zamku na wyspie Shalott. Został rzucony na nią zły urok – po opuszczeniu wyspy czekała ją śmierć. Pewnego dnia ujrzała z okna zamku Sir Lancelota, w którym zakochała się od pierwszego wejrzenia. Bez względu na rzucony na nią urok opuściła zamek i wyspę w łodzi, postanowiła podążyć za nim do Camelotu. Gdy dopłynęła – zmarła. Ludzie z Camelotu, którzy zauważyli jej łódź, opuścili zamek by podziwiać jej piękno. Natomiast Sir Lancelot powiedział, że nigdy wcześniej nie widział kogokolwiek piękniejszego i prosił o litość dla niej u Boga.

Tiree – najbardziej położona na zachodzie wyspa Szkocji.

Tripoli – inaczej Tripolitza lub Tripolitzza. Miasto w Grecji, na centralnym Peloponezie.

Zwierciadło (z ros. Zerkalo) – film prod. ZSRR z 1975 roku w reżyserii Andrieja Tarkowskiego. Jedna ze scen w filmie z deszczem w pokoju była inspiracją dla reżysera teledysku do piosenki Only Time. Motyw deszczowy pojawia się w sekcji wiosennej. O tej inspiracji wspomina sam reżyser teledysku – Graham Fink w dokumencie Only Time – The Making of the Video.
only timeWarto obejrzeć w całości film Tarkowskiego oraz inne jego dzieła, gdyż tworzył niełatwe w odbiorze kino artystyczne.